§Obrońca z urzędu

Koszty obrony — honorarium, stawki, zwrot

Odpowiedź w skrócie

Honorarium obrońcy z wyboru jest umowne i ustala się je przed rozpoczęciem współpracy. Stawki minimalne z rozporządzenia to nie cennik rynkowy — służą do rozliczania obrony z urzędu i do zasądzania zwrotu kosztów. W razie skazania sąd może obciążyć oskarżonego wydatkami na obronę z urzędu, ale może też z nich zwolnić.

I. Od czego zależy honorarium

  • etap postępowania — przygotowawcze, pierwsza instancja, apelacja, wykonawcze
  • czy w sprawie zastosowano tymczasowe aresztowanie — to zwiększa liczbę czynności
  • liczba terminów rozpraw i konieczność dojazdów
  • objętość akt i liczba zarzutów
  • czy sprawa wymaga opinii biegłych i udziału w czynnościach poza salą

II. Rozliczenie ryczałtowe i za instancję

Najczęściej spotykane modele to ryczałt za etap postępowania albo wynagrodzenie za instancję z ewentualnymi dopłatami za dodatkowe terminy. Rozliczenie godzinowe zdarza się rzadziej. Sposób rozliczenia i to, co obejmuje, powinny być zapisane w umowie.

III. Koszty przy sprawie z aresztem

Sprawa z tymczasowym aresztowaniem jest droższa nie z powodu „trudności", tylko z powodu liczby czynności: widzenia z klientem w areszcie, zażalenia, wnioski o uchylenie lub zmianę środka, udział w posiedzeniach o przedłużenie.

IV. Czy trzeba zwrócić koszty obrońcy z urzędu

W razie skazania sąd co do zasady zasądza od oskarżonego koszty procesu, w tym wydatki poniesione na obronę z urzędu. Sąd może zwolnić od zapłaty w całości lub w części, jeżeli przemawiają za tym względy słuszności albo sytuacja majątkowa. W razie uniewinnienia koszty co do zasady ponosi Skarb Państwa.

V. Jak rozmawiać o cenie

  • pytaj, co obejmuje kwota i co jest poza nią
  • pytaj o zasady rozliczenia dodatkowych terminów i dojazdów
  • ustal formę i częstotliwość kontaktu
  • poproś o umowę na piśmie — także wtedy, gdy sprawa jest pilna

Źródła

Stan prawny przeglądany 18.08.2026.

Publikacja: · Aktualizacja: