Kiedy obrońca jest obowiązkowy — przesłanki ustawowe
Odpowiedź w skrócie
Obrona obligatoryjna oznacza, że oskarżony musi mieć obrońcę niezależnie od swojej woli i zamożności. Naruszenie tego wymogu jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
I. Przesłanki dotyczące osoby
- wiek poniżej 18 lat
- głuchota, niemota lub ślepota
- uzasadniona wątpliwość co do poczytalności w czasie czynu
- wątpliwość co do zdolności do udziału w postępowaniu lub samodzielnej obrony
II. Przesłanki dotyczące sprawy
Postępowanie przed sądem okręgowym jako sądem pierwszej instancji w sprawach o zbrodnie, a także przypadki wskazane w przepisach o postępowaniach szczególnych.
III. Co się dzieje, gdy oskarżony nie ma obrońcy
Prezes sądu wyznacza obrońcę z urzędu bez wniosku i bez badania sytuacji majątkowej.
IV. Skutki procesowe naruszenia
Uchylenie wyroku przez sąd odwoławczy niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów. To jest najbardziej praktyczna konsekwencja całej instytucji.
Terminy procesowe używane w postanowieniach bywają nieczytelne dla rodziny — wyjaśnia je słownik pojęć.
Co dalej
- Kreator wniosku — elementy formalne pisma
Źródła
- Kodeks postępowania karnego (Dz.U. 1997 nr 89 poz. 555) — ISAP
- Naczelna Rada Adwokacka
- Krajowa Izba Radców Prawnych
- Ministerstwo Sprawiedliwości
Stan prawny przeglądany 18.08.2026.
Publikacja: · Aktualizacja: